Fosa Staromiejska 3, 87-100 Toruń
tel.: +48 56 611 3510
fax: +48 56 611 3507
e-mail: Dziekanat_WF@umk.pl

Centrum Badań Kitabistycznych

Centrum Badań Kitabistycznych/Centre for Kitab Studies
Wydział Filologiczny/Faculty of Languages
Collegium Maius
ul. Fosa Staromiejska 3
pokój 318
87-100 Toruń
www.tefsir.umk.pl

Kierownik

dr hab. Joanna Kulwicka-Kamińska (Instytut Języka Polskiego)
tel. 56 611-37-87
e-mail: asiakk2@tlen.pl

Współpracownicy

dr hab. Czesław Łapicz (Katedra Filologii Słowiańskiej)
dr Magdalena Lewicka (Pracownia Języka i Kultury Arabskiej)
dr Iwona Radziszewska (Katedra Bałkanistyki)

Centrum Badań Kitabistycznych powstało w 2015 r. jako jednostka organizacyjna Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

PROFIL BADAWCZY

Centrum Badań Kitabistycznych jest specjalistyczną, interdyscyplinarną jednostką naukowo-badawczą. Do zadań Centrum należą: inicjowanie, prowadzenie i koordynowanie interdyscypli­narnych i międzynarodowych działań o charakterze naukowo-badawczym, edytorskim oraz popularyza­tor­skim z zakresu kitabistyki – subdyscypliny łączącej filologię polską i słowiańską z orientalistyką (arabistyką i turkologią) oraz z kulturoznawstwem i religioznawstwem. Przedmiotem badań kitabistyki jest materialne i niematerialne dziedzictwo kulturowe Tatarów byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego (współcześnie: Tatarów polskich, białoruskich i litewskich).

CELE NAUKOWO-BADAWCZE

1. Wprowadzenie do świadomości społecznej oraz do obiegu naukowego oryginalnego źródła filologicznego, jakim jest piśmiennictwo religijne muzułmanów Wielkiego Księstwa Litewskiego, wraz z pierwszym na świecie, dokonanym już w XVI wieku, przekładem Koranu na język polski;
2. Inicjowanie i prowadzenie długofalowych prac dokumentacyjnych, edytorskich i badawczych o fundamentalnym znaczeniu dla dziedzictwa i kultury nie tylko narodowej, ale także europejskiej;
3. Gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie tekstów źródłowych do in­ter­dyscypli­narnych badań nie tylko filologicznych, ale także historycznych, socjologicznych, religioznawczych, literaturo­znawczych, kulturoznawczych, teologicznych etc., zwłaszcza, że można wskazać podobieństwa systemowe między rękopisami tatarskimi i polskimi tekstami średniowiecznymi i renesansowymi, a także muzułmańską tradycją tłumaczeniową;
4. Udział na zasadach eksperckich w inicjatywach innych ośrodków krajowych i zagra­nicznych podejmujących problematykę mniejszości narodowych i kulturowych;
5. Ekspertyzy zabytkowych rękopisów Tatarów Wielkiego Księstwa Litewskiego, o które zwracają się do Centrum właściciele prywatni oraz takie instytucje, jak biblioteki i muzea, np. Biblioteka PAN w Kórniku oraz Muzeum Podlaskie w Białymstoku;
6. Występowanie o środki zewnętrzne na finansowanie inicjatyw badawczych, edytorskich i popularyzatorskich z zakresu kitabistyki.

Przy realizacji projektów naukowo-badawczych Centrum zaprasza do współpracy ośrodki naukowe z Polski (Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet w Białymstoku, Uniwersytet Gdański) oraz z zagranicy (Uniwersytet Wileński, Narodowa Akademia Nauk Białorusi w Mińsku, Cambridge Central Asian Research Forum, and Research Associate, University of London, Theory and Practice in Comparative and Historical Perspective, Saint-Petersburg State University, Belarusian State University).

WSPÓŁPRACA INSTYTUCJONALNA

Pracownia Słownika Polszczyzny XVI w., ul. Piekary 8, 87-100 Toruń.

DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNA

Centrum Badań Kitabistycznych proponuje: wykłady monograficzne z zakresu translacji ksiąg religijnych oraz wielopoziomowych relacji słowiańsko-orientalnych; tematy prac dyplomowych (oraz doktorskich) z zakresu historii, kultury oraz piśmiennictwa Wielkiego Księstwa Litewskiego, ze szczególnym uwzględnieniem polszczyzny północnokresowej oraz interferencji międzyreligijnej itp.

ZASOBY CENTRUM

Centrum dysponuje specjalistyczną aparaturą naukowo-badawczą, w tym sprzętem informatycznym niezbędnym do prowadzenia badań z zakresu kitabistyki. Ponadto ma w swoich zasobach bogaty księgozbiór historycznej i współczesnej literatury kitabistycznej oraz unikatowe zabytki rękopiśmienne Tatarów Wielkiego Księstwa Litewskiego.

MONOGRAFIE

1) Święte księgi judaizmu, chrześcijaństwa i islamu w słowiańskim kręgu kulturowym, t. 1, Księgi wyznawców islamu. Kitabistyka, red. M. Krajewska, J. Kulwicka-Kamińska, A. Szulc, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2016, ss. 284.

2) Święte księgi judaizmu, chrześcijaństwa i islamu w słowiańskim kręgu kulturowym, t. 2, Księgi wyznawców judaizmu i islamu. Historia – Socjologia – Sztuka, red. M. Krajewska, J. Kulwicka-Kamińska, A. Szulc, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2016, ss. 244.

3) Święte księgi judaizmu, chrześcijaństwa i islamu w słowiańskim kręgu kulturowym, t. 3, Słowiańscy chrześcijanie Wschodu i Zachodu. Język – Dialekt – Piśmiennictwo, red. M. Krajewska, J. Kulwicka-Kamińska, A. Szulc, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2016, s. 298.

http://wydawnictwo.umk.pl/pl/series/4078/swiete-ksiegi-judaizmu-chrzescijanstwa-i-islamu-w-slowianskim-kregu-kulturowym-prace-dedykowane-profesorowi-czeslawowi-lapiczowi-tom-3-slowianscy-chrzescijanie-wschodu-i-zachodu-jezyk-dialekt-pismiennictwo

NASZE RECENZJE

KONFERENCJE

  • 27-30 czerwca 2017: TATARZY–MUZUŁMANIE WIELKIEGO KSIĘSTWA LITEWSKIEGO: PRZESZŁOŚĆ, TERAŹNIEJSZOŚĆ, PRZYSZŁOŚĆ. 620 lat Tatarów w historii, religii i kulturze Białorusi, Litwy i Polski

Abstrakty

Program

Sprawozdanie

Okładka

Echa medialne

  1. https://kresy24.pl/tatarzy-muzulmanie-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-przeszlosc-terazniejszosc-przyszlosc/
  2. http://www.pogon.lt/wiadomosci/2130-tatarzy-wielkiego-ksiestwa-litewskiego.html
  3. http://www.wilnoteka.lt/pl/artykul/miedzynarodowa-konferencja-naukowa-quottatarzy-muzulmanie-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-prz
  4. http://www.lenkukultura.lt/?p=5817&lang=pl
  5. http://enesaj.pl/2017/11/620-lecie-osadnictwa-tatarow-wielkim-ksiestwie-litewskim-rozmowa-emilia-temizkan/
  6. http://bialystok.wyborcza.pl/bialystok/7,35241,22007654,muzulmanie-swietuja-i-modla-sie-o-pokoj-i-sprawiedliwosc-na.html
  7. W Sieci Historii

 

  • 12-13 kwietnia 2018: DZIEDZICTWO KULTUROWE TATARÓW WIELKIEGO KSIĘSTWA LITEWSKIEGO. 50-LECIE KITABISTYKI

Program

Sprawozdanie

Okładka

Echa medialne:

  1. Gazeta 1.
  2. Gazeta 2.

 

  • 1-2 czerwca 2018 r.: Сопряжение истории и культуры. К 50-летию монографии А.К. Антоновича «Белорусские тексты, писанные арабским письмом, и их графико-орфографическая система» (Uniwersytet Wileński)
  • 9-11 maja 2018 r.: V Międzynarodowy Kongres Azjatycki oraz XII Międzynarodowa Konferencja: Kierunek Azja. Różnorodność. Odmienność. Dialog

 

 

WYDARZENIA

  • IX Toruńska Noc Naukowców: 28 września 2018 – Tefsiry, kitaby, chamaiły, czyli …islam po polsku!
  • Wydajemy Koran filomatów:

GRANT

http://www.tefsir.umk.pl/